در این کنفرانس همه سخنرانان، ابتدا به طور کوتاه به ارائه نقطه نظرات خود پرداخته و سپس در بخش پرسش و پاسخ به پرسش های شرکت کنندگان و روزنامهنگاران حاضر در کنفرانس پاسخ دادند.
حزب دمکرات کردستان به اتخاذ '' راه سوم'' یعنی نه تحرم و نه شرکت اشاره کرد. مصطفی شلماشی نماینده حزب دمکرات کردستان عنوان کرد که به انتخابات ریاست جمهوری بعنوان فرصتی برای طرح مطالبات ملی کردها و حقوق سیاسی، اقتصادی ، فرهنگی و اجتماعی و دیگر حقوق و نیازهایشان نگاه میکنند، هرچند که از هیچ کاندیدای مشخصی دفاع نکردهاند. همچنین ایشان به تفاوتهای کمی و کیفی انتخابات دهم به نسبت دورههای قبل اشاره کردند که مردم کرد توانستهاند با پیشکشیدن مطالبات خود، کاندیداها را مجبور به طرح مسایل و مواردی بکنند که تابحال همچون تابویی به آن نگاه می شد.
سخنران بعدی رئوف کعبی نماینده سازمان اتحاد فدائیان خلق ایران، از موضع تحریم انتخابات از سوی سازمان مربوطه شان سخنانی ایراد کردند. از دید ایشان نظام انتخاباتی در جمهوری اسلامی ایران منطبق با معیارهای دمکراتیک نیست و هر چهارکاندیدا از مهرههای مورد حامی نظام ولایت فقیه میباشند. ایشان عنوان کردند که سازمان اتحاد فدائیان خلق از مردم میخواهد که روز انتخابات در خانههایشان بمانند و با نرفتن بر سر صندوقهای رای به جمهوری اسلامی''نه'' بگویند.
دکتر مهرداد درویشپور عضو شورای هماهنگی جنبش جمهوریخواهان لائیک و دمکرات ایران سخنران بعدی بودند. ایشان
نیز اشاره کردند که با وجود نظرات و تفسیرهای متفاوت از انتخابات این دوره، نظر شورای رهبری جنبش جمهوریخواهان لائیک و دمکرات، در کل، بر عدم شرکت در انتخابات است. ایشان در قسمتی دیگر از سخنانش به آسیب شناسی سیستم انتخابات در جمهوری اسلامی ایران پرداختند.
محمد مصری، نماینده حزب کومله کردستان ایران، سخنران دیگری بود که به تشریح مواضع حزبش پرداخت. ایشان اظهار کردند که حزبش انتخابات دهم ریاست جمهوری را تحریم کرده است. او افزود که بنا به نظر حزب کومله کردستان ایران، شرکت در این انتخابات به تحکیم هرچه بیشتر پایههی ارژیم جمهوری اسلامی ایران و طول عمر بیشتر آن خواهد بود. از دید ایشان مردم کردستان همیشه به جمهوری اسلامی ایران نه گفتهاند و این بار نیز در انتخابات شرکت نخواهند کرد.
سخنران بعدی حسن مکارمی روانکاو بالینی و نماینده جامعه دفاع از حقوق بشر ایران بود که از دیدی روانکانه به تحلیل انتخابات پرداختند و نظام انتخاباتی در ایران را مغایر با معیارهای استاندارد و دمکراتیک دانسته و همچنین دیدگاه جامعه دفاع از حقوق بشر ایران را در باره انتخابات جمهوری اسلامی بیان کردند و افزودند که جامعه مذکور نیز انتخابات را مغایر با اصول حقوق بشری و بینالمللی دانسته و آن را تحریم نموده که چندی پیش، در رسانهها منتشر شده است.
۲ـ دیدار در پارلمان اروپا
نمایندگان احزاب و شخصیت های ادبی و اجتماعی ایران که در کنفرانس حضور داشتند، به طور دسته جمعی به دیدار خانم سابین مایر در پارلمان اروپا رفتند و این دیدار بیش از ۳،۵ ساعت به درازا کشید.
خانم مایر در ابتدا گفتند که دارای دو نقش در پارلمان هستند. در عین حال که مشاور سیاسی احزاب سبز اروپا می باشند، در بخش روابط امور ایران و اروپا هم نقش دارند و دو بار به ایران به طور رسمی با نمایندگان اروپا سفر کرده اند و با تعداد زیادی از زندانیان سیاسی سابق، فعالین جنبش زنان، کارگران، حقوق بشری، دانشجویان و اقلیت های قومی و مذهبی و نویسندگان و روزنامه نگاران دیدار داشته اند.
در این دیدار از انرژی اتمی و حقوق اقوام ایرانی و به ویژه از وضعیت اسف بار و نقض آشکار حقوق بشر در ایران صحبت شد و دیدار کنندگان خواستار پشتیبانی اروپا و سبزهای اروپا از مبارزین سیاسی و نهادهای حقوق بشری برای پیشگیری از اعدام ها، شکنجه ها و محدودیت های آزادی های فردی و اجتماعی، سندیکایی و سیاسی شدند.
۳ ـ گزارش کنفرانس همگانی روز ۶ ژوئن
سخنرانان کنفرانس روز دوم عبارت بودند از:
سیمین بهبهانی، شاعر و فعال حقوق زنان (از طریق پیام تلفنی)
ونسان لورکن، حقوقدان و وکیل بلژیکی
نیوفر بیضایی، هنرمند و فعال حقوق زنان
حسن مکارمی، روانکاو بالینی و نماینده جامعه دفاع از حقوق بشر ایران
هدایت متین دفتری، حقوقدان و از شخصیتهای ملی ایران
مصطفی شلماشی، عضو دفتر سیاسی حزب دمکرات کردستان
محمد مصری، نماینده حزب کومله کردستان ایران
مهرداد درویشپور، نماینده شورای هماهنگی جنبش جمهوریخواهان لائیک و دمکرات ایران
مهدی فتاپور، مسئول هیئت سیاسی اتحاد جمهوریخواهان ایران
رئوف کعبی، عضو کمیتهی مرکزی سازمان اتحاد فدائیان خلق ایران
جلال مدنی، دبیر کل حزب سوسیال دمکرات ایران
محمود راسخ، نماینده شورای موقت سوسیالیستهای ایران
بهروز خلیق، مسئول هیئت سیاسی سازمان فدائیان خلق ایران(اکثریت)
طبق برنامه از پیش تعیین شده، روز ششم ژوئن، کنفرانس همگانی اپوزیسیون ایرانی در رابطه با انتخابات دهم ریاست جمهوری از ساعت ۱۱ بامداد تا ۱۸،۳۰ برگزار شد. این کنفرانس در سه پانل و با شرکت شخصیتها و نمایندگان احزاب و سازمانهای اپوزیسیون جمهوری اسلامی ایران با دو بخش پرسش و پاسخ اجرا گردید.
پانل نخست
سیمین بهبهانی( پیام تلفنی)، نیلوفر بیضایی(هنرمند و کارگردان و فعال حقوق زنان)، ونسان لورکن( وکیل و حقوقدان بلژیکی)، حسن مکارمی( روانکاو بالینی و فعال حقوق بشر)، هدایت متین دفتری ( حقوقدان و از شخصیتهای ملی).
در پانل نخست هر یک از سخنرانان از دیدگاه خود انتخابات پیشرو در ایران را تحلیل کردند.
سیمین بهبهانی( از طریق پیام تلفنی) انتخابات ایران را غیر دمکراتیک قلمداد کردند و به صراحت انتخابات دهم ریاست جمهوری را تحریم کردند. خانم بهبهانی در پیام تلفنی خود اشاره کردند که ایشان به عنوان حتی فقط یک صدای تنها، در روز انتخابات در خانه خود خواهند ماند و به پای صندوق رای نخواهند رفت. قابل ذکر است که سیمین بهبهانی به دلیل عودت بیماری قلبی ایشان نتوانستند در کنفرانس حضور یابند.
ونسان لورکن حقوقدان و وکیل بلژیکی سخنران دیگر پانل یکم، از دید حقوق بینالملل به تحلیل انتخابات دهم ریاست جمهوری در ایران پرداخته و ایشان انتخابات پیشرو در ایران را فاقد معیارهای استاندارد دمکراتیک خواندند.
نیلوفر بیضایی بعنوان سخنران دیگر و در جایگاه یک هنرمند و فعال حقوق زنان به انتخابات در ایران پرداختند. خانم بیضایی نیز انتخابات دهم را غیر دموکراتیک دانسته و از دید ایشان وجود شورای نظارت استصوابی و سیستم فیلتری در ایران نشان واضحی بر غیر دمکراتیک بودن این انتخابات است. بیضایی در ادامه سخنان خود به تبعیض جنسی در انتخابات اشارهکردند و اینکه در ایران زنان نمیتوانند رئیسجمهور بشوند.
بیضایی درپایان حرف های خود، آشکارا از عدم شرکت در انتخابات و دلایل آن سخنراند.
حسن مکارمی، روانکاو بالینی و نماینده جامعه دفاع از حقوق بشر ایران، از دیدگاه روانکاوی و حقوق بشری به این امر پرداختند. از نظر ایشان برای اینکه جامعهای دارای انتخابات و فرهنگ انتخابات صحیح شود، حداقل دو نسل طول میکشد. از دید ایشان سیستم انتخابات در ایران غیر سالم و نا آزاد است و نظام جمهوری اسلامی ایران اجازه بروز و و به میان آمدن نیازها و خواستهای واقعی مردم ایران را نداده و به همین خاطر مردم ایران نمیتوانند آزادانه و منطبق با خواستهای فرهنگی و روانی خود اقدام به انتخاب واقعی مورد نظر خود بکنند. ایشان نیز بعنوان نماینده جامعهی دفاع از حقوق بشر ایران، این انتخابات را تحریم کردند.
دکتر هدایت متین دفتری، حقوقدان و از شخصیتهای ملی ایرانی سخنران دیگر پانل نخست بودند که ایشان نیز از دید حقوقی به تحلیل انتخابات و نظام انتخابات درایران پرداختند. از دید متیندفتری جمهوری اسلامی نمیتواند به انتخابات آزاد تن دردهد، به عقیده ایشان با وجود انتخابات آزاد و حق مساوی و آزاد برای انتخاب کننده و انتخاب شونده، دیگر چیزی به نام جمهوری اسلامی نخواهد بود. به همین خاطر است که رژیم فعلی از دادن آزادی به انتخاب شوندگان و انتخاب کنندگان، خودداری و با تاسیس مکانیزمی غیر آزاد و غیر دمکراتیک، نظام انتخاباتی را در جهت منافع نظام ولایت فقیه پیریزی کردهاست. دکتر متین دفتری در سخنان خود به قانون اساسی دوران مشروطیت اشاره کرده و گفتند که رضا شاه و شاه قوانین خوب ودموکراتیک را که در مجلس مردمی زمان مشروطیت نوشته شده بود، زیر پا می گذاشتند. اما رژیم کنونی خودش نویسنده قوانین بد و ضد مردمی است.
پانل دوم
پانل دوم با حضور سخنرانان و نمایندگان احزاب و سازمانهای ایرانی برگزارشد. در پانل دوم مصطفی شلماشی از حزب دمکرات کردستان، مهرداد درویش پور از شورای هماهنگی جمهوریخواهان لائیک و دمکرات ایران، محمد مصری از کومله کردستان ایران و مهدی فتاپور از اتحاد جمهوریخواهان ایران شرکت داشتند.
در پانل دوم نمایند حزب دمکرات کردستان از اتخاذ راه سوم در قبال انتخابات دهم ریاست جمهور خبر دادند. ایشان عنوان نمودند که حزب دمکرات کردستان از چند ماه پیش در حال مطالعه وقایع انتخابات و در ارتباط با نخبگان و روشنفکران کرد داخل کشور بوده اند و بر همین اساس حزب دمکرات کردستان در نهایت معتقد به اتخاذ راه سوم شد. ایشان یادآور شدند که تحریم راه و متد تقریبا همیشگی ما بودهاست. اما این بار با توجه به تغییر و تحولات پدید آمده در داخل ایران و کردستان، برگزیدن راه و سیاستی دمکراتیک و مردمی را می طلبد که اینهم ممکن نیست مگر با ایجاد پل ارتباطی مابین حزب دمکرات کردستان و داخل کردستان بویژه با نخبگان سیاسی و جامعه روشنفکری آن. نامبرده اعلام کردند که حزب دمکرات کردستان از هیچ کاندیدایی طرفداری نکرده و شرکت در انتخابات را هم تحریم نکردهاست. بلکه حزب دمکرات کردستان انتخابات دهم ریاست جمهوری را فرصتی برای برجستهکردن و مطرحساختن مطالبات ملی کردها قلمداد نمودند.
مهرداد درویشپور سخنران دیگر و نماینده شورای هماهنگی جنبش جمهوریخواهان لائیک و دمکرات ایران، در بخش نخست سخنان خود به تشریح موضع جنبش خود در خصوص انتخابات دور دهم پرداختند که آنهم عدم شرکت در انتخابات است. درویشپور در بخش دیگر سخنان خود از دید جامعه شناسی سیاسی به تحلیل وضعیت سیاسی ایران پرداختند. ایشان پشتیبانی از سه جنبش دانشجویی، زنان و اقوام را یکی از راههای پیروزی و برقراری دمکراسی و آزادی در ایران قلمداد نمودند. در همین راستا احزاب و سازمانهای اپوزیسیون و عموم مردم ایران را به پشتیبانی از این سه جنبش تعیینکننده فراخواندند.
در ادامه محمد مصری نماینده حزب کومله کردستان ایران به ایراد سخنرانی پرداختند. ایشان موضح حزب مطبوعش را تحریم انتخابات اعلام کردند. به نظر محمد مصری مردم کرد در ایران موافق تحریم انتخابات هستند و اکثریت کردستانیها
در انتخابات شرکت نخواهند کرد. بنا به گفته ایشان اگر دیگر ملیت های ایرانی همانند کردها در همان اوایل هم چون کردها به جمهوری اسلامی ایران نه میگفتند، بدون تردید این نظام شکل نمیگرفت و تنها راه نجات تحریم کلی نظام است. مصری در ادامه گفت که نه باید در پناه رژیمی قرار گرفت که دست قطع می کند و جنایت روا میدارد.
مهدی فتاپور مسئول هیئت سیاسی اتحاد جمهوریخواهان ایران سخنران چهارم این پانل بودند. ایشان موضع تحریم یا بایکوت را مفید ندانسته و بنابه نظر سازمان مطبوعش، باید از جنبش های مدنی در داخل کشور حمایت کرد و با حضور خود در میدان کارزار، رژیم جمهوری اسلامی ایران را به چالش کشید. اتحاد جمهوریخواهان شرکت در انتخابات را در این مرحله با نه گفتن به نماینده ولی فقیه، نوعی مبارزه قلمداد می کنند. ایشان در بین مدیریت اصلاحطلبان و اصولگرایان تفاوت قایل شدند و درآمدهای در دست دولت را در شکلدهی و پیشبرد برنامههای در دست دولت مهم توصیف کردند.
پانل سوم
پانل سوم با سخنرانی رئوف کعبی عضو کمیته مرکزی سازمان اتحاد فدائیان خلق ایران شروع شد که ایشان نیز در طول سخنرانی خود گزارشی کلی از بیانه صادرهی سازمان مطبوعش در رابطه با انتخابات دهم را ارائه دادند. سازمان مذکور نیز با تحریم انتخابات، موضع سیاسی خود در قبال نظام انتخاباتی جمهوری اسلامی ایران را بیان کردهاست. رئوف کعبی در عین احترام گذاری به همهی آنانکه در انتخابات شرکت خواهند کرد، شرکت گسترده در انتخابات را فاکتوری برای تثبیت نظام ولایت فقیه و گرفتن مشروعیت نظام از مردم تعبیر کردند. ایشان از مردم خواستند که روز انتخابات روزی است که با نرفتن به محل صندوقهای رای، میتوان مشروعیت نظام در داخل و خارج از کشور را به چالش کشید به همین دلیل از مردم خواست که در روز انتخابات در خانهها بمانند.
بهروز خلیق مسئول هیئت سیاسی سازمان فدائیان خلق ایران(اکثریت) سخنران بعدی پانل بودند که در طول سخنان خودش به تشریح مواضع سازمان مطبوعش پرداختند. سازمان مربوطه انتخابات را نه تحریم کرده و نه شرکت در آن را تایید کردهاست. بهروز خلیق بیان کرد که سیاست تحریم این دوره تاثیر چندانی نخواهد داشت ولی در دوره گذشته تحریم توانست تاثیر بسزایی بگذارد. ایشان احتمال دخالت نیروهای بسیجی و انتظامی در انتخابات را جدی قلمداد کردند.
سخنران بعدی محمود راسخ از شورای موقت سوسیالیستهای ایران بود که سازمان ایشان طرفدار تحریم استراتژیک است. راسخ گفت که نیروهای اساسی در ایران که کنترل نظام در دست آنان است عبارتند از سپاه پاسداران، نیروهای انتظامی و بسیج و نه خامنه ای. ایشان در ادامه، مشاجره و درگیریهای دوران انتخابات را درگیریهای درونحکومتی خواند و توصیه کرد که اپوزیسیون خارج از کشور نباید وارد این درگیریها شود.
آخرین سخنران کنفرانس دکتر جلال مدنی دبیر کل حزب سوسیال دمکرات ایران بودند که ایشان نیز به تشریح موضع حزب خود پرداختند. ایشان انتخابات دور دهم ریاست جمهوری را همانند دورههای دیگر نمایشی بیش توصیف نکردند و از آن به عنوان انتصابات نام بردند. نامبرده تاکید جدی بر تحریم انتخابات را داشتنند و بیان کردند که حاکمان جمهوری اسلامی ایران تنها به نفت و گاز ایران چشم دوختهاند. ایشان در ادامه به وضعیت ناگوار معیشتی مردم پرداخته و نبود فهرست مشخص و روشنی از درآمدهای دولت در ابعاد مختلف را یادآور شدند.
سخن آخر
برگزار کنندگان این دو کنفراس، فدراسیون اروپرس با مسئولیت انور میرستاری و انجمن بیان با مسئولیت کاوه آهنگری ، همکاری و همراهی سخنرانان و نمایندگان احزاب و سازمانها را ارج می نهند. در طول دو روز گفتگو و بحث و تبادل نظر با وجود دیدگاههای همگرا و گاهی واگرا در قبال انتخابات، نظرات ارائهشده را در سه گزینهی زیر میتوان خلاصه کرد:
1. موافق تحریم انتخابات
2. موافق شرکت در انتخابات
3. نه شرکت نه تحریم
در این کنفرانس ها از هر سه دیدگاه نماینده یا نمایندگانی شرکت داشتند که این خود جای بسی تامل است. آنچه که میتوان به عنوان نقطه قوت این همایش از آن یاد کرد، وجود اشتراک نظرات بسیار در بین شرکت کنندگان و نمایندگان اپوزیسیون جمهوری اسلامی بود که میتوان از آن بعنوان سرمایه بزرگی در جهت بوجودآوردن همپیوندی فعال یاد کرد.
